Een wisselende dagreis

In 1941 voltooide Eugene O’Neill Long Day’s Journey into Night, een toneelstuk dat momenteel, in een Nederlandse vertaling, met wisselend succes opgevoerd wordt door het Nationele Toneel. Lange dagreis naar de nacht, zoals de Nederlandse titel luidt, begint op een mistige dag volgend op een even mistige nacht, in augustus 1912. Het is het verhaal van het gezin Tyrone.

De eerste akte laat een scene zien waarin zoon Edmund, een rol van Tijn Docter, de centrale figuur is. Iedereen in huis heeft het sterke vermoeden, dat hij ernstig ziek is, maar verder dan het een griepje te noemen, komt de rest van het gezin niet. De gevoelens van de jongste telg worden zoveel mogelijk ontzien. Zoals de familie er toch al heel erg bedreven in is om, om de hete brij heen te draaien. Daardoor duurt het ook erg lang voordat het toneelstuk op gang komt.

Nog krampachtiger dan bij Edmund het geval is, wordt er met de gevoelens van moeder Mary (Ariane Schluter) omgegaan. Ze heeft een groot probleem, maar lang blijft onduidelijk welk precies. In de loop van de voorstelling blijkt, dat ze aan een morfineverslaving lijdt en dat dit het gevolg is van kwakzalverij van de huisarts. Hij is twintig jaar geleden begonnen met het verstrekken van recepten, toen de familie door een tragedie getroffen werd. De tweejarige jongste zoon kwam om het leven en steeds gonst er iets van betrokkenheid van de oudste zoon Jamie (Vincent Linthorst) door het stuk heen. De goedkope dokter is nog steeds de arts van de familie, omdat de gierige James slecht van zijn geld af kan.

Jamie is een onverbeterlijke dronkenlap en ook vader James (Jaap Spijkers) en Edmund weten wel raad met de whisky. De drank in het lichaam van de heren, de morfinekick bij moeder en de diagnose tuberculose bij de jongste zoon, zorgen ervoor, dat de tongen losser worden en de aanvankelijke ijzige beschaving stukje bij beetje afbrokkelt. De ondragelijke wetenschap dat de familie twintig jaar na dato wederom een zoon lijkt te gaan verliezen, TBC was aan het begin van de negentiende eeuw bijna net zo ongeneeslijk als kanker, doet de zo lang verzwegen verwijten loskomen en deze ontaarden in steeds heviger ruzies.

Een gedeelte van de toeschouwers benut de pauze om de schouwburg te verlaten. Zelf weet ik die neiging te onderdrukken en daar ben ik later blij om.

De tweede akte vangt aan met Rosa Mee, die, in de rol van het dienstmeisje Cathleen, met een prachtig stemgeluid 2 Ierse ballades ten gehore brengt en daarmee voor even tot een absolute hoofdrolspeelster uitgroeit. James begeleidt haar met bassende, dronken gezongen halve zinnen en dit geeft het geheel een Ierse sfeer, waarbij je de whisky bijna op je tong proeft.

De daarop volgende scene is het hoogtepunt van het toneelstuk. Vader James en zoon Edmund vertellen elkaar eindelijk de waarheid, al proberen ze dat steeds te verzachten door het doen van halfslachtige pogingen om elkaar nog een beetje te ontzien. Wanneer het doek valt, blijf ik achter met het gevoel twee verschillende toneelstukken gezien te hebben.

Tekst: Theo van Rijn – Foto’s: Leo van Velzen

Lees ook:Lange dagreis naar de nacht: Eerlijk en ijzersterk toneel
Lees ook:Ramsey Nasr sluit zich na de zomer aan bij TA
Lees ook:Tinker Bell krijgt ster op Walk of Fame
Lees ook:3 acteurs Nationale Toneel in Vreemd Bloed
Lees ook:Al mijn zonen blijkt nog altijd actueel

Geen reacties // Reageer

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Naam

Website

Het kan vijf minuten duren voordat nieuwe reacties zichtbaar zijn.

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>