Holland Festival: Schitterende eenheid in War Horse

In de Eerste Wereldoorlog zijn er, naast 10 miljoen mensen, ook 8 miljoen paarden gestorven. War Horse vertelt het verhaal van een paard en belicht verschillende kanten van deze oorlog. Van het verlangen naar vrede en de hoop op verzoening. De boerenzoon Albert en het paard Joey sluiten een innige vriendschap die alles zal overwinnen. Stichting Theateralliantie brengt War Horse, de unieke voorstelling van het National Theatre of Great Britain en de vernieuwende Zuid-Afrikaanse Handspring Puppet Company, naar Nederland.

Een oud-strijder uit de Eerste Wereldoorlog vertelde aan Michael Morpurgo, de auteur van War Horse, dat tijdens de oorlog zijn paard zijn beste vriend was. De oorlogsveteraan nam alleen zijn paard in vertrouwen. Dat verhaal inspireerde Morpurgo tot het boek War Horse. Een verhaal dat vanuit het oogpunt van een paard verteld wordt. En zo is het mogelijk om op een neutrale manier naar de oorlog te kijken.

Het verhaal begint met de voorzichtige vriendschap die Albert (Kay Greidanus) en het veulentje Joey sluiten. Dan verschijnt Joey, het volwassen paard, in vol ornaat. Wow, dat is echt een groot paard! Even kijk je alleen naar hoe dat allemaal werkt, zo’n paard met drie acteurs, maar al snel vergeet je al die techniek en laat je je verder meeslepen in het verhaal. Het hartverscheurende afscheid van Albert en Joey als Ted, Alberts vader, het paard verkoopt aan het leger. De strijd tussen de paarden Joey en Topthorn. De zeereis van de soldaten en paarden van Engeland naar Frankrijk. En dan de oorlog. Die verschrikkelijke oorlog.

Samen als één

Na het enorme strijd op het slagveld moeten de paarden, Joey en Topthorn, een kar met daarop de vele gewonden naar veiliger oorden brengen. De zware weg die zij en de gewonde soldaten begaan wordt vertraagd gespeeld waarin iedereen als één ademt. Als vanzelf adem je mee. Wat een krachtig beeld als zoveel mensen als één opereren.

Het volwassen paard Joey is indrukwekkend groot en levensecht. De aandacht, concentratie en liefde waarmee de drie acteurs hun paard tot leven brengen maakt dat je hen vergeet. Je ziet de acteurs wel maar ze staan toevallig ín of in de buurt van het paard. Wonderbaarlijk. Ook het briesen en hinniken van Joey doen de drie acteurs samen. Zo ontstaan warme, diepe en levensechte paardengeluiden. In de documentaire Het verhaal achter War Horse vertellen de acteurs hoe enorm fysiek zwaar het is om paard te spelen. Het is duidelijk: dit zijn de sterren van de voorstelling! Dat blijkt ook uit het applaus dat de “paardenacteurs” krijgen.

Met al die paarden zou je bijna vergeten dat er ook veel acteurs op het toneel staan. Zoals Bas Keijzer als de bonkige Ted Narracot, vader van Albert. En Jochum ten Haaf als kapitein Friedrich Muller die ook een vriendschap met Joey sluit. En natuurlijk de jonge Kay Greidanus, recent afgestudeerd aan de Toneelacademie Maastricht, speelt de jonge Albert Narracot. De jongen die zijn hart geeft aan Joey en daar alles, alles voor over heeft.

Ruimte om te stralen

Het decor is eenvoudig, Spartaans bijna. In de lucht hangt een grote wolk en daaronder een gitzwarte vloer met grove structuur. De wolk lijkt een afgescheurd stukje karton met een bruinig rafelrandje. Met eenvoudige elementen, een paar stokken of een deur en een raam worden vele werelden gecreëerd. Als finishing touch verschijnen er op de wolk tekeningen, vergezichten die de gecreëerde wereld af maken. Dit (schijnbaar) eenvoudige decor is een mooie tegenhanger voor de levensgrote paarden. Zij krijgen zo de ruimte om nog meer te stralen.

War Horse is geen traditionele musical waar acteurs met enige regelmaat in zingen uitbarsten. De muziek is niet leidend, maar een ondersteuning. Vooral bij het slagveld maakt de muziek, samen met alles wat er op het toneel gebeurt, een overdonderde impact.

De paarden maar ook de vogels en het grappige domme gansje zijn gemaakt door de Handspring Puppit Company. Een ingenieuze constructie van hout, metaal en leer zorgt ervoor dat alles kan bewegen. Het schudden van de manen, het spitsen van de oren, en de staart die af en toe de denkbeeldige vliegen van het lijf slaat. Volgens de makers Adrian Kohler and Basil Jones moet een pop je overtuigen dat hij leeft. En dat is met alle poppen Als je nieuwsgierig geworden bent naar de geboorte van de paarden voor War horse kijk dan naar hun verhaal op TED talk.

Schitteren

De Eerste Wereldoorlog was verschikkelijk maar voor het publiek van War Horse, heeft het gelukkig een heel mooi, lekker sentimenteel, einde. War Horse is het verhaal van Joey dat tot leven komt omdat alle acteurs hem laten schitteren. Of dat nu is omdat je ín het paard zit, op het paard zit of het hekwerk van de wei maakt. De enorme samenwerking en eenheid straalt van het podium. En dat voel je. En dat maakt dat je meeleeft met dat grote paard Joey en aan het eind even een traantje wegpinkt.

Tekst: Ester van Aalst

Foto: Morris Mac Matzen

Gezien: 21 juni, Carré in Amsterdam

War Horse is tot 28 september te zien in Carré en zal daarna nog in Rotterdam, Breda, Groningen, Apeldoorn en tot slot in Heerlen spelen.

 

Lees ook:War Horse gaat de grens over
Lees ook:Echt paard onder de indruk van Joey uit War Horse
Lees ook:Veel theater tijdens Maand van de Geschiedenis
Lees ook:Recordaantal kaarten voor Holland Festival
Lees ook:Kopenhagen hernomen

1 Reacties // Reageer

One thought on “Holland Festival: Schitterende eenheid in War Horse

  1. Liesbeth

    Ester, wat een geweldige recensie! Ik krijg er gewoon helemaal zin om hier in het Bredase ook naar deze voorstelling te gaan.

      /   Reply  / 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Naam

Website

Het kan vijf minuten duren voordat nieuwe reacties zichtbaar zijn.

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>