Anne: Gevangen tussen nachtmerrie van oorlog en eeuwige droom van vrede

 “Margot, Margot, wat droomde je?”, fluistert een zachte stem. Het is donker, mistig en er waait een gure wind. “Van sinaasappels, een warm bad, kinderen en…Parijs”.  Het is de stem van Anne, de stem van een kind in de oorlog. De uitzichtloze vlakte verdwijnt en maakt plaats voor een typisch Franse brasserie. Het toneelstuk Anne geregisseerd door Theu Boermans begint misschien niet zoals je in eerste instantie zou verwachten. Het lijkt een bijna onmogelijke opgave, om het dagboek van Anne te vertalen naar toneel. Voor een moment komen de gruwelen van de Tweede Wereldoorlog weer tot leven en het verhaal van Anne raakt zo onvermijdelijk een gevoelige snaar bij velen.

In Parijs zien we Anne als een sprankelende jonge vrouw, die volop in het leven staat. Ze is hongerig en schuift zonder aarzelen aan bij de jongeman die haar een maaltijd aanbiedt. Hij is uitgever en zeer nieuwsgierig naar Annes verhaal. Dan begint ze te vertellen en neemt ze ons mee langs de verschillende passages van haar dagboek. Met bewondering kijk ik naar Rosa da Silva die de rol van de toen dertienjarige Anne speelt met de levenslust en passie die past bij een meisje van deze leeftijd. Ze rent ogenschijnlijk zonder enige moeite van de ene kant van het toneel naar de andere en bezit een onuitputtelijke energie. Geen moment is er twijfel over haar oprechtheid, wat maakt dat de toeschouwer zich gerust met het verhaal kan laten meevoeren. Ook Paul R. Kooij lijkt gemaakt voor zijn rol als de vader van Anne. Zijn gelaatstrekken hebben zelfs iets weg van de echte Otto Frank en de chemie tussen Anne en hem is hartverwarmend. De komische noot wordt verzorgd door Debbie Korper in de rol van de hysterische Auguste van Pels, een van de medebewoners van het achterhuis.

Eerlijke vertelling

Het stuk blijft in veel opzichten dicht bij het oorspronkelijke werk en we zien daarom vooral de oorlog door de ogen van een meisje in het begin van de pubertijd. Sommige fragmenten uit het dagboek spreken voor zichzelf en worden op het scherm aan weerszijde van het toneel geciteerd. Niet alleen de angst die hoort bij de oorlog komt aan bod, maar ook de herkenbare moeilijkheden van de jonge leeftijd. De voorstelling is als een eerlijke vertelling van Annes leven, een leven dat balanceert tussen kindertijd en volwassenheid. Het stuk is daardoor speels en levendig en voor kinderen een mogelijk geschikte kennismaking met het dagboek van Anne Frank.

Poppenhuis

Hoewel over het decor, ontworpen door Bernhard Hammer, al veel is gezegd, te groot, te overheersend, is het zonder twijfel zeer indrukwekkend. Het hele achterhuis is tot in detail nagebouwd en draait rond als een levensgroot poppenhuis. Elke kamer lijkt te leven en is er voor de toeschouwer zo veel te zien. Het podium heeft de vorm van een halve maan en omhult het publiek. Het spel wordt ondersteund door muziek gecomponeerd en geproduceerd door Paul M. van Brugge. Naadloos sluit deze muziek aan op de belevenissen van Anne en doordat de klanken van verschillende kanten uit de zaal komen wordt het publiek onbewust door het leven van Anne omgeven.

Overweldigend

Misschien is het inderdaad allemaal wat overweldigend; de toeschouwer krijgt ongelofelijk veel indrukken te verwerken. Tussen de bedrijven door worden bewegende beelden uit de oorlog getoond en op zo’n groot scherm is dat zeker angstaanjagend. Wanneer het gezicht van Hitler levensgroot op het doek verschijnt is het ijzig stil in de zaal. Ik realiseer me dat niet het decor maar juist het onderwerp van het stuk zelf misschien wel veel te groot is. Bij het zien van de theatervoorstelling Anne gaat het echter niet alleen om vermaak en zoals Buddy Elias, de voorzitter van het Anne Frank Fonds en neef van Anne, terecht stelt: ‘Oorlog, vervolging en leed behoren helaas niet tot het verleden en Annes tekst is actueler dan ooit’.

Het stuk eindigt met het kille beeld van het concentratiekamp Bergen-Belsen. Het romantische Parijs van het begin is verder weg dan ooit. Nog even spreekt Anne ons toe om vervolgens in de donkere vlakte van het kamp te verdwijnen. Anne geeft een prachtige weergave van het contrast tussen de nachtmerrie van de oorlog en de droom van een vrije toekomst.

Tekst: Emma Louise Diest

Foto: Kurt van der Elst

Gezien: Première 8 mei, Theater Amsterdam

 

Voor meer informatie over de speeldata en tickets kijk je hier.

Lees ook:85e geboortedag Anne Frank herdacht
Lees ook:Voorstelling Anne wint Nationale Innovatieprijs
Lees ook:Anne en Goebbels, een confrontatie
Lees ook:ANNE opnieuw verlengd tot en met april 2015
Lees ook:100.000 verkochte tickets voor ANNE

Geen reacties // Reageer

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Naam

Website

Het kan vijf minuten duren voordat nieuwe reacties zichtbaar zijn.

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>