Boeiend theater voor zienden én blinden

De blinde ziener Teiresias treedt een aantal keren op in verschillende klassieke tragedies en mythologische verhalen. Maar nooit speelde hij een hoofdrol. In 2011, ruim 2500 jaar na zijn eerste verschijnen, komt daar verandering in. Ko van den Bosch en Ola Mafaalani maken op basis van klassieke verhalen, én met de kennis van nu, een nieuwe klassieke Griek: Teiresias.

Rond de keukentafel, waar tijdens de voorstelling door een blinde actrice een maaltijd bereid wordt, vertellen blinde en ziende acteurs het verhaal van Teiresias. Mythes staan daarbij centraal. Zoals het verhaal van Athene, die Teiresias straft met blindheid, omdat hij haar zag baden. Orpheus die zijn vrouw Eurydice uit de onderwereld wil redden, maar niet om mag kijken en ook Oedipus, die de voorspelling van Teiresias niet begrijpt komt voorbij. Naast deze klassiekers vormde ook Oliver Sacks en zijn verhaal over Virgil, uit Een antropoloog op Mars inspiratie voor de voorstelling. Virgil krijgt na lange periode van blindheid zijn zicht weer terug en zo laat regisseur Mafaalani ook Teiresias zijn zicht weer terug krijgen. Maar wanneer hij weer kan zien, begrijpt hij de wereld om zich heen niet meer. Zijn hersenen kunnen alle visuele prikkels niet meer verwerken en hij raakt in de war. De belangrijkste vraag in Tereisias is wie er nu eigenlijk echt naar de wereld kijken? Zienden of blinden? Wie is er eigenlijk blind? En hoe bedrieglijk is zicht?

Behalve dat de voorstelling door zowel blinde als ziende acteurs word gespeeld, is de voorstelling ook geschikt is voor zowel blind als ziend publiek. Grote delen spelen zich in een compleet duister af. Erg mooi om het allerlaatste licht langzaam te zien verdwijnen in een grote gloeilamp die steeds verder gevuld word met zand. De acteurs vertellen wat er ondertussen op het podium gebeurt. Het is een bijzondere ervaring om een theatervoorstelling niet te zien, maar voornamelijk te horen. Erg mooi is het lied, dat in het donker door alle acteurs, vanuit verschillende hoeken van de schouwburg wordt gezongen. Maar de ervaring van echt blind zijn, kan niet aan het publiek worden overgedragen. Je weet als ziende dat je veilig in een pluchen theaterstoel zit en dat straks het licht weer aan zal gaan.

Tereisias is toch vooral ook erg interessant om naar te kíjken. De verschillende soorten licht zijn fascinerend. Het lampje van de koelkast die opengaat, het lichtgevende zwaard, het vuur van het fornuis, het schaduwspel en de blinde acteurs die alledaagse dingen doen. Hoe verder de voorstelling vordert, hoe visueler hij wordt en hoe minder er verteld wordt wat er gebeurt. De plotseling ziende Teiresias wordt steeds chaotischer in zijn hoofd en daarmee worden ook de tekst, en daarmee de voorstelling, steeds chaotischer en soms lastig te volgen. Naar verhouding wordt er teveel door de infrarode camera’s op de schermen getoond en te weinig verteld wat er letterlijk gebeurt, terwijl dat de voorstelling juist voor zowel blinden als zienden interessant maakte.

De blinde acteurs hebben weinig inbreng. Ze voeren hun bezigheden uit en zitten of lopen ergens op het toneel. Meer van hun persoonlijke verhalen had hun aandeel in de voorstelling interessanter gemaakt. Want juist de teksten over het leven van een blinde anno nu plaatsen de mythe van Teresias in onze huidige maatschappij.

Teiresias verscheen altijd in mythes wanneer het slecht ging met een stad of land. Juist nu, nu onze maatschappij verder verandert, komt het NNT met een voorstelling over deze onheilsbrenger. Het politieke beleid verandert en oppervlakkigheid en vooroordelen spelen een steeds grotere grote rol in de samenleving. Deze boodschap wordt het publiek, aan het eind van de voorstelling in de finale op de Grote Markt, nogmaals nadrukkelijk meegegeven. Al het publiek wordt door de acteurs naar dit buitenspektakel toe geleid. Daar wordt, midden in de stad en met tekst en muziek, deze bijzondere, boeiende en spannende ervaring afgesloten.

Zie voor speeldata: www.nnt.nl

Tekst: Karianne Henkel

Lees ook:Intrigerend portret van Roland Kirk
Lees ook:Nieuwe Blind Date website
Lees ook:Sanja Mitrovic wint BNG theaterprijs
Lees ook:Theater Rdam maakt eenmalige performance in week tijd
Lees ook:Uitreiking BNG Nieuwe Theatermakers Prijs 2009

Geen reacties // Reageer

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Naam

Website

Het kan vijf minuten duren voordat nieuwe reacties zichtbaar zijn.

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>