Toevallige ontmoetingen op toevallige plaatsen

Na de met Oscar bekroonde filmbewerking is er nu ook een toneelversie van het beroemde boek De Aanslag gemaakt en dat blijkt zeer succevol te zijn. De Aanslag is namelijk genomineerd voor de AVRO toneelpublieksprijs. Soms langdradig, maar tevens emotioneel en ontknopend, is De Aanslag prima geschikt voor een toneelbewerking. Emilia de Vries was er 19 februari bij in Groningen.

Regisseur Usul de Geer heeft samen met Léon van der Sande, die de bewerking maakte, een toneelstuk geschapen, dat sterk de structuur vasthoudt van het boek. Het verhaal van De Aanslag draait om het leven van één persoon, die gevormd werd door een gebeurtenis in de Tweede Wereldoorlog. Deze persoon heet Anton Steenwijk en we ontmoeten hem als hij 12 jaar oud is. Victor Löw speelt in de toneelbewerking zowel de jonge als volwassen versie van Anton, iets dat verwarrend kan zijn voor mensen die geen voorkennis hebben van het boek.

We beginnen het verhaal in de woonkamer van de familie. Vrijwel gelijk wordt het publiek meegezogen,  wanneer er in de eerste scène een NSB’er wordt doodgeschoten in de straat van de familie Steenwijk. Als het lijk wordt verplaatst en voor het huis van de onschuldige familie terechtkomt, fusilleren de Duitsers Anton’s vader, moeder en broer. Anton weet niet wat er gebeurd is, als hij voor één nacht naar de gevangenis wordt gebracht. Daar komt hij in contact met een mysterieuze vrouw die hem vage verhalen vertelt waar we in de slotscènes pas de betekenis van leren.

De Aanslag is een bildungsroman waarin de ontwikkeling van Anton voorop staat. Wat is er gebeurt met zijn familie? Waarom is het lijk juist verplaatst naar zijn voordeur? Wie is de vrouw uit de gevangenis? Ondanks dat Anton initieel vrede heeft met de gebeurtenissen uit zijn verleden, blijven de raadsels van die ene avond hem toch achtervolgen. Toeval. Daar draait het om in De Aanslag. Niets voor niets is het belangrijkste terugkerende rekwisiet in het stuk een dobbelsteen. Het leven van Anton ontrafelt zich namelijk op een bijzondere manier. De belangrijkste puzzelstukjes van zijn bestaan vallen steeds meer op hun plaats door onverwachte ontmoetingen. Meerdere malen overkomt hem dit. Deze toevallige ontmoetingen op toevallige plaatsen maken van Anton uiteindelijk een intern verscheurde man.

Hoewel De Aanslag een verhaal over de oorlog is, is het toneelstuk niet hartverscheurend. Geen lawaai, geen gruwelijkheden, alleen de tragische ontwikkeling van een hoofdpersoon. Of het aan het spel ligt of aan de dialogen is lastig te zeggen, maar jammer is het wel dat het toneelstuk niet wat meer emotionele indruk maakt. Het blijft allemaal vrij afstandelijk en vlak. Het decor is simpel, maar dit serveert het verhaal goed: het past bij de kilheid van de situaties. Het toneelstuk begint in een snel tempo en belooft veel. Toch zakt het wat in in het middengedeelte, waarin de dialogen allemaal wat te lang duren en indutten niet onmogelijk lijkt. De slotscènes, waarin de climax zich langzaam ontvouwt, zijn dan ook zeer welkom. Concluderend is de toneelbewerking van De Aanslag veilig en geslaagd, maar zou wat extra kracht en emotie kunnen gebruiken om de volle twee uur te blijven boeien.

Tekst: Emilia de Vries

Lees ook:De aanslag in het theater
Lees ook:Acteur en regisseur Marc van Uchelen omgekomen door zelfdoding
Lees ook:NNT speelt Paulo Coelho’s 11 minuten
Lees ook:Bergmans ‘Ontrouw’ opent DeLaMar
Lees ook:Anne Wil Blankers op toneel met De grote zaal

Geen reacties // Reageer

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Naam

Website

Het kan vijf minuten duren voordat nieuwe reacties zichtbaar zijn.

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>