De roes en de moord

Pilaren van steen en metaal, muren van spiegelend glas en kostuums die tot de verbeelding spreken. Iwan Walhain, in de belichaming van Dionysos, vertelt met veel stijl en arrogantie waarom hij terugkeert naar zijn geboortestad. Hij wil geëerd worden; voor hem dansen de bacchanten, voor het publiek verhalen ze als een koor. David Geysen regisseert Bacchanten bij Toneelgroep De Appel en laat zien dat vreemde rituelen en gebruiken ook duizenden jaren geleden niet zonder meer geaccepteerd werden. Het onbegrip voor nieuwkomelingen met hun nieuwe godsdienst neemt een vlucht wanneer koning Pentheus, gespeeld door Joost Bolt, zich op koele en veroordelende toon over hen uitspreekt. Uit nieuwsgierigheid besluit hij uiteindelijk zelf de rituelen van de Bacchanten te willen aanschouwen.

Door de acteurs met ruimte te laten spelen, ontstaat er een mooie spanning tussen de personages. De teksten worden helder gebracht en maken zowel het verhaal alswel de relaties tussen de karakters onderling duidelijk Voor degenen die het verhaal niet kennen, lijkt Bacchanten te beginnen als een sprookje; prachtige teksten en mooie choreografie versterken deze indruk. Maar vanaf het moment dat de herder, gespeeld door Joop Keesmaat, opkomt om zijn gruwelijk ooggetuige verslag te doen, wordt onze beleving aangepast.

Deze Bacchanten ogen mooi en lieflijk maar ze blijken dat niet te zijn. Koning Pentheus denkt er dan ook niet aan om hen en hun god Dionysos te erkennen. Joost Bolt laat op een subtiele manier zijn koninklijke minachting blijken voor de dierlijke lusten van zijn tegenspeler. Mooie indrukwekkende muziek valt hem bij, Dionysos lijkt het veld te moeten ruimen maar neemt wraak.

Wellicht leert de tragedie van Euripides ons dat we niet met onze neuzen in de lucht moeten kijken naar wat nieuw en onbekend is. Of dat we moeten waken voor een roes die gewone mensen afschuwelijke dingen kan laten doen, ook met open ogen. Van beide gedachten kan je je in ieder geval niet snel losmaken, alsof je door het verstand wordt gegrepen.

Geert de Jong kruipt in de huid van Agaue, moeder van Pentheus, ze verliest haar verstand wanneer ze ontdekt wat ze samen met de Bacchanten heeft aangericht. In haar op genot beluste uitspattingen heeft haar eigen zoon de dood gevonden. In eerste instantie beweegt Agaue over het podium als een bedwelmt roofdier en ze drijft op haat en bloeddorst. Na haar ontdekking is er absolute leegte en pijn. De onmacht die daar vanaf straalt wekt sympathie voor deze vrouw.

David Geysen laat de kijker in Bacchanten zowel de tekortkomingen van regels en orde ervaren, als een sensatie van vrijheid en schoonheid. Hij is confronterend en verleidt. Hij laat zien dat we in een roes even ontsnappen aan de realiteit en dat vreemdelingen dat op een andere manier doen dan wij. Bacchanten vertelt al eeuwen lang dat bang zijn voor het onbekende niet goed is voor je gezondheid.

Tekst: Steven Sietses – Foto´s: Leo van Velzen

Lees ook:Extra voorstellingen Bacchanten van de Appel
Lees ook:Wat als je hart stopt?
Lees ook:Vrouwen aan de macht
Lees ook:Sartre zegt sorry!
Lees ook:Openbare repetities bij De Appel

Geen reacties // Reageer

0 thoughts on “De roes en de moord

  1. Pingback: Extra voorstellingen Bacchanten van de Appel | Toneel

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Naam

Website

Het kan vijf minuten duren voordat nieuwe reacties zichtbaar zijn.

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>