Indrukwekkende Indische Trilogie over familiecultuur

sloom bloed serge ligtenbergActeur Carlo Scheldwacht had vragen. Vragen over zijn familie, zijn Indische roots en het leven in Nederland na een migratie uit het onafhankelijk geworden Indonesië. Op deze vragen vond hij uiteindelijk niet de antwoorden die hij zocht, maar hij maakte er, sinds 2000, wel drie indringende voorstellingen over. Op zondag 14 november was de eerste, bomvolle voorstellingsdag van deze Indische Trilogie in Theater aan het Spui een feit. De hele verdere week zijn de producties Sloom Bloed, Familiefeest en Circus Bronbeek apart te zien. Op zaterdag 20 november kan het publiek de Indische ‘marathon’, met een heerlijke Indische maaltijd tussendoor, voor het laatst bijwonen.

Het samengepakte publiek kenmerkt zich voor het grootste deel door Indische trekken. Bij sommige aanwezigen is het onmiskenbaar, bij anderen zijn er slechts vage kenmerken te onderscheiden. In de zaal dansen Ghislaine Pierie en Carlo Scheldwacht een tango. Het is de opening van de voorstelling Sloom Bloed,  waarin de tweeling Rein en Anna, vanuit hun kinderlijke oogpunt, vertelt hoe hun Indische familie in elkaar zit. Met minimale middelen spelen de twee acteurs een keur aan ooms, tantes, neefjes, nichtjes en natuurlijk omi en de afschrikwekkende tante Zus, met haar oranje lippenstift. Er wordt gegrinnikt en hardop gelachen bij de herkenbare Indische gebruiken, uitdrukkingen en grapjes. Maar je hoeft niet Indisch te zijn om te lachen. De acteurs schakelen razendsnel en loepzuiver en leggen op subtiele wijze ook de universele pijnpunten in een familie bloot.

familiefeestNa een pauze vervolgt de trilogie zich met Familiefeest. In deze bewerking van Theodoor Holmans gelijknamige roman, in een regie van Annemarie Oster, worden alle rollen vertolkt door Scheldwachttelgen. Carlo krijgt gezelschap van zijn zus Esther, actrice bij o.a. het Ro Theater en broertje Ricci, journalist. Voor de laatste was zijn optreden in Familiefeest een theaterdebuut. Vader sterft en Theo (Ricci) verzeilt in een achtbaan van onverwachte ergernissen, hilarische confrontaties en hilarische droefenis. Met snoeiharde humor wordt ook hier de schurende familieband bloot gelegd. De broers en hun zus kennen elkaar niet. Er werd nooit echt gecommuniceerd en het is maar de vraag of de ingrijpende gebeurtenis van de overleden vader, die patronen kan doorbreken. Esther Scheldwacht laat hier een staaltje schakelen zien, waar het publiek warm van wordt. Met een sigaret, een bril, een verandering van haardracht of slechts het buigen van haar rug verandert ze, schijnbaar moeiteloos, in één van de vele vrouwen die in het gezin de revue passeren.

circus bronbeekCircus Bronbeek is vernoemd naar Het Koninklijk Tehuis voor Oud-Militairen en Museum Bronbeek en het slot van de Indische trilogie. Na twee voorstellingen over een afwezige vader, wordt nu juist diens verhaal verteld. De jonge Patrick Neumann vergezelt Ghislaine Pierie en Carlo Scheldwacht en zorgt met zijn cabareteske spel en pianomuziek voor een vrolijke noot. En dat is precies waar het om draait. Vader Willem speelde in cabaret- en muziekvoorstellingen in het jappenkamp en maakt altijd grapjes. De jap kreeg hem er niet onder, de honger en de ontberingen ook niet. Maar Willem lacht steeds minder. Na twee intensieve voorstellingen is Scheldwacht in Circus Bronbeek op zijn scherpst. Hij transformeert van de bejaarde Willem naar de revue-artiest die, met gevaar voor eigen leven, de spot drijft met de vijand. De rol van Pierie, als zijn machteloze dochter, die zowel de grip op haar zoon als op haar vader verliest, is prachtig. Het verhaal over het vrouwenorkest komt recht naar binnen. Het slotliedje, waarin alle ontberingen op positieve manier aan het thuisfront worden beschreven, ‘we doen hier veel aan beweging en ik eet een stuk minder’, zorgt voor een collectieve brok in de keel. Ook de spelers lijken emotioneel.

De indrukwekkende Indische Trilogie gaat over de strubbelingen van de Indische Nederlanders die aan het eind van de Tweede Wereldoorlog naar Nederland kwamen, ontheemd en tussen wal en schip vallend, vaak met gruwelijke herinneringen aan de kampen in de Oost. Het is een ode aan de warme Indische familiecultuur, maar de trilogie gaat vooral ook over perceptie. Hoe iedereen zijn eigen herinneringen vormt en beïnvloed wordt door schaamte, schuldgevoel en de wens om de ander te beschermen tegen de realiteit. En hoe dat generaties lang doorwerkt. Niet alleen in Indische families.

De voorstellingen in de Indische Trilogie zijn deze week nog te zien in Theater aan het Spui. Meer informatie: www.scheldwacht.nl

Lees ook:Trilogie over de Indische familiecultuur
Lees ook:Moesson: een kille herinnering aan ons verleden
Lees ook:Branden voor de allerlaatste keer terug in Rotterdam
Lees ook:TA brengt Couperus-trilogie
Lees ook:De Vier Vrouwen van Willem van Oranje

2 Reacties // Reageer

2 thoughts on “Indrukwekkende Indische Trilogie over familiecultuur

  1. Kartini Welmoed

    Noot aan de schrijver van het artikel: een Indiër is een bewoner van India. Een bewoner van voormalig Nederlands-Indië is een Indische Nederlander of een Indo.

      /   Reply  / 
    1. Suzan Auteur

      Dank voor uw oplettendheid, het woord is aangepast.

        /   Reply  / 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Naam

Website

Het kan vijf minuten duren voordat nieuwe reacties zichtbaar zijn.

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>