Ghetto mist de actualiteit

ghettoHet toneelaanbod van het Het Toneel Speelt varieert van klassiekers uit het wereldrepertoire tot premières van hedendaagse stukken. Ze zitten bovenop de actualiteit, maar behandelen de tijdloze thema’s en de grote verhalen uit de geschiedenis ook. Met hun reizende voorstellingen zijn ze in bijna alle schouwburgen van Nederland te zien. Waar Het Toneel Speelt vorig jaar volle zalen trok met het veelgeprezen Op Hoop van Zegen van Herman Heijermans, spelen ze dit seizoen een wat minder bekend stuk van dezelfde schrijver. Ghetto werd geregisseerd door Jaap Spijkers en speelt zich af in het miserabele buurtje achter het Amsterdamse Waterlooplein. Daar is het de vraag of joden moeten assimileren of dat ze beter af zijn door te kiezen voor afzondering in de wereld.

In Ghetto heerst de angst dat aanpassing aan de nieuwe tijd betekent dat jonge joden hun afkomst verloochenen en dat de joodse geest, de joodse tradities, het joodse geloof zullen verdwijnen. Een bevriende koopman wil de joodse, blinde, sjacheraar Sachel afvalwol verkopen en in één adem door een deal sluiten over het huwelijk van zijn dochter met Sachels zoon Rafaël. Maar Rafaël wil niets weten van een arrangement. Hij is al verliefd op een christelijk meisje. 

Wat opvalt aan Ghetto is dat het thema, zoals gebracht en ondanks dat dit in het programmaboekje aangeprezen staat, niet actueel genoeg is. Dat heeft een aantal oorzaken. Ten eerste speelt het stuk zich in een realistisch verleden af, waar nog gehandeld wordt in guldens en waar men moeilijk doet over een kwartje meer of minder. Dit creëert afstand. Ook de vormgeving gaat realistisch in op de tijdsgeest van voor de oorlog. Met kaarsjes, kledingstijl, een grauw, somber decor en ouderwets taalgebruik blijft Ghetto in die periode steken en wordt de problematiek niet naar het nu getrokken. Als publiek zit je gewoon naar een verhaal te kijken van een Joodse familie, helaas niet meer dan dat.

ghetto2Daarnaast  zit er weinig beweging in de scènes en is er maar één grote decorwissel. Het blijft bij veel en vaak droge dialogen met veelal achterhaalde grappen. Logisch bij Heijermans, maar ondanks dat de tekst wel wat naar het heden is getrokken, boeit het een jong publiek niet. Dit zie je ook aan de zaal, die gevuld is met 50-plussers. Alles bij elkaar komt Ghetto oubollig en saai over en mist het de raakvlakken met wat zich tegenwoordig afspeelt, bijvoorbeeld bij Moslimgezinnen. Dat is jammer, maar het spel van de acteurs maakt gelukkig veel goed.

De blinde Sachel, gespeeld door Mark Rietman, geeft je meteen een naargeestig gevoel. Door deze wrange persoonlijkheid komen de gebeurtenissen in het verhaal hard aan. Ook het spel van Nasrdin Dchar, Rafaël, geeft een boost, niet alleen aan het stuk, maar ook aan de actualiteit. Hij komt wel over als een actuele jongen en zijn tekst wordt modern gebracht en is hierdoor heel herkenbaar. Hij wekt bij het publiek absoluut meeleven op, bij de tragedie die zich afspeelt in deze familie. Jammer genoeg weegt dit niet op tegen de overige keuzes, waardoor Ghetto de actualiteit mist. Wat overblijft is een stuk dat tien jaar geleden nog interessant en spraakmakend had kunnen zijn. De oudere generatie kan hier nog van genieten, maar met de jonge generatie heeft het weinig raakvlakken meer. Heeft Heijermans dan toch zijn tijd gehad?

Door: Thomas van Ek – Foto’s: Deen van Meer

Lees ook:Kleurrijke beestachtigheid in De Wijze Kater
Lees ook:En de genomineerden zijn…
Lees ook:Toneelstuk ‘Nadien’ krijgt mogelijk vervolg
Lees ook:Oer-Hollands zeiken met Oostpool
Lees ook:Op Hoop van Zegen uitgezonden

Geen reacties // Reageer

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Naam

Website

Het kan vijf minuten duren voordat nieuwe reacties zichtbaar zijn.

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>