Kun je goed zijn in een verrotte wereld?

Het verhaal van de gebroeders Karamazov is de strijd van vier zonen en hun vader, maar ook de strijd tussen goed en kwaad, tussen geloof en nihilisme en tussen moraal en drift. Dostojevski’s lijvige roman is door het Ro Theater bewerkt voor toneel. Regisseur Alice Zandwijk maakt van deze klassieker, over de twist tussen een schofterige vader en zijn vier onstuimige zoons, een bijtende toneelstuk. Ester van Aalst ging kijken.

De Karamazovs trekken alles in twijfel: bestaat God of niet? Kun je goed zijn in een verrotte wereld? Als er geen hiernamaals is, is er dan ook geen moraal? “Dat ik er zo op los lieg, daar heb ik best een bedoeling mee.” De bedoeling is natuurlijk er zelf beter van te worden.  En dat schuilt in de meeste de personages van dit toneelstuk. Dan wordt de vader vermoord. Wie van de zonen heeft uiteindelijk het recht in eigen hand genomen? Ieder heeft zijn eigen motief…

Het decor is groots als de roman zelf: een flink bos, een veld levensgrote houten kruizen, een enorm kiezelpad. Voor de pauze speelt het stuk zich echter voornamelijk af rondom de grote houten tafel op schragen. Daar maken we kennis met mannen Karamazov.  Regelmatig wordt het spel onderbroken door een monoloog van een van de personages.  En hier gaat aan het eind van het eerste deel de schoen wringen. Na de tweede monoloog van Aljosja is de aandacht verslapt. Dat is wel begrijpelijk na twee uur toneel. Het verglijden van de aandacht ligt niet aan actrice Fania Sorel, die met een eeuwig gelukzalige glimlach Iljosja speelt. Het ligt wel aan de keuze tussen wat je wel en niet wilt laten zien van die enorme roman.

Na de pauze begint de zoektocht naar de moordenaar van vader Karamazov. Dan komt er weer pit in het stuk. Zowel in het spel als in het gebruik van de ruimte. Ontroerend is de ontreddering van Dimitri, Roger Philipoom, die beschuldigd wordt van de moord op zijn vader. “Ik ben door en door slecht, maar toch tevreden met mezelf.” Ook de andere zonen laten hun kwetsbaardere kant zien. Of laten hun werkelijke zelf zien. Vader Karamazov, gespeeld door de grote man Jack Wouterse, zit na zijn moord op de rand van het podium. Kaarsjes aanstekend bij zijn graf. Af en toe kijkend naar zijn vlees en bloed.  Wie van zijn telgen heeft hem vermoord? Het is jammer dat Wouterse niet meer van die intrigerende vader Kamarazov mag laten zien.
Een heerlijke vrolijke noot in het geheel is de kleine man in het rode CCCP voetbal-T-shirtje, Beppe Costa. Letterlijk en figuurlijk want hij verzorgt het grootste deel van de muziek en de zang in de voorstelling. Hij is degene die het publiek laat lachen en ontroert in zijn rol als Kolya.

De gebroeders Karamazov is de laatste roman van Dostojevski. Al zijn ideeën over God, vrijheid, het lijden van de onschuldige mens en broederschap worden in dit manuscript bij elkaar gebracht. Het is een uitdaging dit lijvige verhaal om te vormen tot een toneelstuk. Helaas heeft regisseur Alice Zandwijk de kunst van het weglaten onvoldoende onder de knie.

Tekst: Ester van Aalst

Lees ook:Hadj in de Ramadan
Lees ook:Grappige Sherlock zonder spanning
Lees ook:Datumloze dagen
Lees ook:De mist rond Ko van Dijk
Lees ook:Polanski verfilmt God Van De Slachting

Geen reacties // Reageer

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Naam

Website

Het kan vijf minuten duren voordat nieuwe reacties zichtbaar zijn.

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>