Dansende paarden en functioneel naakt

Het grote succes van Equus (Latijn voor paard) op West End in Londen en Broadway New York wekte hoge verwachtingen. Waar het in die uitvoering Daniel Radcliffe, bekend van zijn rol als Harry Potter, was die de hoofdrol vertolkte, daar is het in de versie van het Nationale Toneel acteur Xander van Vledder. Tijdens de première, op 10 oktober in de Koninklijke Schouwburg, wordt Toneel.blogs Theo van Rijn vergezeld door zijn jongste zoon. Het is zijn toneeldebuut en hij heeft geen idee wat hem te wachten staat. 

Wanneer het doek op gaat wekt het toneel de suggestie van een drieluik. Bovenin hangen drie doeken waar regelmatig afbeeldingen en bewegende beelden worden getoond. Recht daaronder, op het podium, liggen de lichamen van 3 paarden. Daarop liggen de dansers, die de rol van deze dieren in een nog levende versie, zullen vertolken. Voor aanvang blijkt al dat Ruben Solognier, die de rol van het paard Nugget zou spelen, op een erg ongelukkig moment in zijn carrière geblesseerd geraakt is. Hij wordt tijdens de première vervangen door een overtuigende Ivo Chundro. De keuze voor het inzetten van de ‘dansende paarden’ draagt er mede toe bij dat het stuk levendig wordt.

Op de voorgrond staat Martin Dysart, een rol van Pieter van der Sman. Hij is een gerespecteerd psychiater, maar bevindt zich op een punt in zijn loopbaan waarin de midlife crisis hem in een staat van lichte overspannenheid gebracht heeft. Wanneer kinderrechter Hesther Salomon (Nele van Rompaey) hem de jonge Alan als patiënt aanbiedt, houdt hij in eerste instantie de boot af. Zoals het een echte man betaamt, laat hij zich echter door de charmes van de rechter verleiden en neemt de jongen, die bij zes paarden de ogen uitgestoken heeft, in behandeling.

Vanaf dat moment wordt het geen moment meer rustig op het toneel. In een wervelende voorstelling wisselen het heden en verleden elkaar in snel tempo af. De eerste sessie met Alan en Martin levert ook het eerste gelach in de schouwburg op. De vragen van de psychiater krijgen steeds korte, gezongen reclameslogans als antwoord. Toch ontstaat er langzaam een vertrouwensband tussen beiden en ontstaat er ook een aarzelend beeld van de gebeurtenissen die tot de geweldsdaad van Alan hebben geleid. Xander vertolkt de rol van de verwarde 17-jarige met verve en schittert in zijn waanzin.

Met een vader (Jobst Schnibbe) die televisiekijken verbiedt en een moeder (Antoinette Jelgersma) die de jongen steeds Bijbelteksten influistert, lijkt de basis voor een verknipte persoonlijkheid gelegd. Pa is een zelfverklaard atheïst en ziet de activiteiten van zijn vrouw lange tijd met lede ogen aan. De definitieve nekslag voor Alans geestesgesteldheid komt, wanneer vader een ietwat gruwelijke afbeelding van Jezus van de muur van de jongenskamer afscheurt. Na een tijdje vervangt hij deze eigenhandig voor een beeltenis van de ogen van een paard. Wanneer paps later in het stuk zijn broek laat zakken, ontgaat het publiek de meerwaarde van deze handeling. Iets wat later in het stuk ook nog het geval is, als de ‘jeugdrechter’ haar borsten ontbloot en op afstand een dialoog met ‘de psychiater’ beleeft.

De jongen belandt als stalknecht op de stoeterij van Harry Dalton (Ben Ramakers). Dit gebeurt op voorspraak van de mooie Jill Mason (Eva Marie de Waal), die verliefd op Alan wordt. Wanneer ze hem op een nacht in de stal verleidt, blijkt hij echter niet tot ‘de daad’ in staat. Beiden liggen naakt op elkaar, het eerste functionele bloot, en hij ontsteekt in woede over zijn onkunde. Hij voelt steeds de ogen van Nugget en de andere paarden op zich gericht en dat brengt hem uiteindelijk tot zijn bloederige handeling. 

Cast, regisseur en de rest van de crew worden na afloop terecht met een staande ovatie beloond. Ik ga met een tevreden gevoel naar huis. Zoonlief moppert nog wat over een teveel aan bloot,  maar verzekert me een volgende keer weer mee te willen, want Equus is een aanrader!

Meer informatie en reserveren: www.nationaletoneel.nl

Tekst: Theo van Rijn

Lees ook:Echt paard onder de indruk van Joey uit War Horse
Lees ook:War Horse gaat de grens over
Lees ook:Holland Festival: Schitterende eenheid in War Horse
Lees ook:Vera Mann in nieuw toneelstuk
Lees ook:Ook Duet for One genomineerd

3 Reacties // Reageer

3 thoughts on “Dansende paarden en functioneel naakt

  1. Perkyn

    Beste Theo,

    Hoe oud is je zoon?

    Hartelijke groet,

    Perkyn

      /   Reply  / 
    1. Theo

      Beste Perkyn,

      Mijn zoon is 23 jaar oud.

      Vriendelijke groet,

      Theo

        /   Reply  / 
  2. KarinFS

    Hoewel dit een prachtige recensie is, trekt het stuk me eigenlijk niet. Ik mopper even mee met jouw zoon.

      /   Reply  / 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Naam

Website

Het kan vijf minuten duren voordat nieuwe reacties zichtbaar zijn.

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>