De kernbom in het theater

Twee bevriende natuurkundigen, de Deense Jood Niels Bohr en de Duitse wetenschapper Werner Heißenberg, treffen elkaar tijdens de Tweede Wereldoorlog. De ontwikkeling van de atoombom was absoluut een onderwerp waar deze heren over spraken, maar wat er daadwerkelijk tijdens hun bijeenkomst gebeurde, is tot op de dag van vandaag niet bekend.  Regisseur Peter Tuinman reconstrueert de ontmoeting in Kopenhagen, met in de hoofdrol Bram van der Vlugt, die zijn rol ter ere van zijn 75e verjaardag na tien jaar herneemt.

Tien jaar geleden werd Kopenhagen al eens gespeeld. Bram van der Vlugt kreeg destijds voor zijn rol als Bhor een Louis d’Or. Liz Snoijnk was ook toen Margarhete, de vrouw van Bohr. Stefan de Walle is, in de rol van Heißenberg, een nieuwe aanwinst.

Het podium is ingericht als een soort catwalk die uitkomt op een plateau. Op het plateau staan drie groene stoelen. Het stuk speelt zich voornamelijk hierop af. Ook zijn er zitplaatsen op het podium. Het publiek is op deze manier extra betrokken bij de voorstelling, wat het nog intenser en spannender maakt. Ook het licht zorgt voor een extra dimensie, als de zaal opeens met fel, wit licht wordt overspoeld. Het is stil. Het decor begint te draaien. Het publiek wacht in spanning af.

Er is tussen de gesprekken over de ontwikkeling van de atoombom en het vermoeden waarom Heißenberg Bhor wil ontmoeten een duidelijk voelbare onderstroom. Het gaat hier over de liefde, het gaat over mensen. Herkenbaar en boeiend.

De toegankelijkheid van het stuk is te danken aan het meeslepende spel van de acteurs. Bram van der Vlugt speelt sterk en beweegt als een jonge god over het toneel, ondanks zijn respectabele leeftijd van 75 jaar. De rol van Bohr lijkt wel voor hem te zijn geschreven. Van der Vlugt brengt heel goed zijn twijfel naar voren. Kan hij Heißenberg nog wel vertrouwen? Liz Snoijnk speelt een kleinere, dienstbare rol als de kille Margrehte die Heißenberg voor geen cent vertrouwd en onvoorwaardelijk achter haar man staat. Haar blikken zijn soms angstaanjagend.

Stefan de Walle speelt iedereen van het toneel. Hij zet een fenomenale Heißenberg neer. Terwijl Bohr en zijn vrouw voet bij stuk houden, maakt Heißenberg een echte ontwikkeling door en komt hij erachter dat hij niet als enige schuld heeft aan de atoombom. Deze ontwikkeling zet De Walle heel knap neer, eerst vol twijfel maar gedurende de voorstelling durft hij steeds meer de strijd aan te gaan met Bohr.

Ondanks het opzwepende, fijne tempo van de voorstelling, is het verhaal soms toch moeilijk te volgen. Neutronen, atomen en andere natuurkundige elementen lijken te vaak een grote hoofdrol te spelen. Ook de tijden lopen door elkaar heen en het is niet altijd even duidelijk in welke periode de acteurs zich bevinden. Door de vele ruzies op toneel, krijgen de stiltes meer aandacht, waardoor de spanning in de zaal stijgt.

Kopenhagen is terecht een selectie uit Topstukken. Ook al lijkt het natuurkundige onderwerp niet iedereen aan te spreken en moet je soms even moeite doen om bij de les te blijven. Toch is het een aanrader vanwege het knappe staaltje acteerwerk.

Kopenhagen is nog tot en met 30 mei in de Nederlandse theaters te zien. Meer informatie: www.nationaletoneel.nl

Tekst: Inge Schouten en Sebastiaan Spiekerman – Foto’s: Leo van Velzen

Lees ook:Kopenhagen hernomen
Lees ook:Extra voorstelling Kopenhagen
Lees ook:Sinterklaas is vandaag jarig!
Lees ook:NT schrapt voorstellingen na val Snoijink
Lees ook:Geen economische crisis bij Nationale Toneel

Geen reacties // Reageer

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Naam

Website

Het kan vijf minuten duren voordat nieuwe reacties zichtbaar zijn.

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>