Inez van Lamsweerde en Vinoodh Matadin doen Mugmetdegoudentand

mugmetdegoudentandLang voordat een voorstelling af is, moeten de makers al een beeld de wereld in sturen. Er moet een foto komen voor in de jaarbrochures van de theaters, er moet een affiche worden gemaakt om het publiek te lokken. Mugmetdegoudentand heeft hier iets bijzonders op gevonden. Het ‘beeld’ van een nieuwe voorstelling wordt steevast verzorgd door hetzelfde tweetal: Inez van Lamsweerde en Vinoodh Matadin. Een fotografenduo dat sinds 1995 in New York woont, overal ter wereld werkt, en toch voor de Mug de intrigerende acteursportretten blijft maken, die de voorstellingen aankondigen en karakteriseren. Marijn van der Jagt sprak met hen.

Al twintig jaar zijn de groep en de fotografen trouw aan elkaar. Van Lamsweerde en Matadin zijn intussen bekend geworden met autonoom werk, foto’s van beroemdheden, videoclips en modereportages, maar ze hebben zich niet aan andere theatergroepen verbonden. En voor de Mug is het is echt een uitzondering als een andere fotograaf het beeld voor een voorstelling maakt. ‘Als ik een foto zie die niet van ons is, denk ik: hm, wat is dát nou weer’, zegt Inez van Lamsweerde. ‘Dat klópt gewoon niet.’ Leg de publiciteitsfoto’s van alle Mugvoorstellingen op een rij en je ziet de tijd verstrijken. De theatermakers – vooral Marcel Musters en Joan Nederlof, want die vormen het langste de kern van de groep en staan het meest op de foto’s – veranderen van piepjong en ambitieus naar rijp en zelfbewust. Maar de foto’s vertellen net zo veel over de artistieke ontwikkeling van Van Lamsweerde en Matadin. Zij waren bijna klaar op de Rietveld Academie toen mugmetdegoudentand net begon. Via Hans Klasema, een beeldend kunstenaar die in de begintijd deel uitmaakte van het collectief, kwamen ze in contact met de groep. De samenwerking die toen ontstond, is belangrijk geweest in het definiëren van hun eigen kunstenaarsschap, vertellen ze zelf als ze even in Nederland zijn.

Hoe kwam het dat jullie met mugmetdegoudentand gingen samenwerken?
Inez van Lamsweerde: ‘Hans Klasema deed van alles bij de Mug, waaronder de vormgeving. Hij vroeg ons om foto’s te komen maken. Dat begon als een onderzoek naar de personages in een nieuwe voorstelling. ‘ Vinoodh Matadin: ‘Wij deden een soort voorstudie.’ Inez: ‘Door de fotosessie, en de kleding die we speciaal voor die sessie zochten, werd het voor Joan en Marcel – en voor iedereen die op dat moment in de groep zat – duidelijker wie ze waren in het stuk. Vanuit die personages kon Hans dan weer verder met het decor, en met het zoeken naar spullen die voor de voorstelling nodig waren. We hielpen echt mee met het vormgeven van de personages. ‘ Vinoodh: ‘Ik heb Hans ook wel eens een zak vol kleren gegeven die ik allemaal ooit had gemaakt. Die werden in de loop van de tijd allemaal hergebruikt.’ Inez: ‘Maar de repetitieruimte van de Mug was voor ons ook een soort studio. Ik heb hier heel veel series geschoten. Na de academie had ik hier gewoon mijn vervolgopleiding. Heerlijk eigenlijk als je er over nadenkt. Dat je, net afgestudeerd, meteen in zo’n groep terecht komt van mensen die op een vergelijkbare manier denken. Wij hebben in die tijd zó veel geleerd, vooral van het bezig zijn met personages en de symboliek van hun van hun kleding.

En maakt het nou veel verschil of je een acteur fotografeert of een professioneel model?
Inez: ‘Dat verschilt enorm. Een model is per definitie mooi, zeg maar perfect, en dat is inspirerend omdat je er dan van alles op kan projecteren. Maar acteurs kunnen veel beter emoties uitbeelden, die hebben een groter inlevingsvermogen, als je acteurs een personage geeft, dan zie je dat meteen tot leven komen. Ze hebben er ook minder moeite mee om níet perfect te zijn. Ik merk wel dat acteurs het moeilijk vinden om zichzelf te zijn op een foto. Hun hele bestaan is juist dat ze niet zichzelf zijn. Het werkt bij acteurs niet om te zeggen: ga maar zitten, dan nemen we de foto. Maar geef Marcel een tijgervel en zijn verbeelding gaat meteen werken.’ De beelden die Van Lamsweerde en Matadin voor de Mug maken, dragen het handschrift van de fotografen, maar creëren ook een herkenbare ‘huisstijl’ van de theatergroep. Ze zijn verschillend van sfeer, maar lijken ook op elkaar, als afleveringen van een serie. Vaak zijn het eenmansportretten van de acteurs. Ze zijn in een studio gemaakt, tegen een egale achtergrond, waardoor zelfs de naaktfoto’s uit 2005 iets gestileerds hebben. Meestal komt er een zekere kostumering aan te pas: theatrale schmink, styling van het haar of een pruik, opvallende kleding en soms een attribuut. Het beeld dat gekozen is voor Verlichtinglight toont Marcel Musters en Joan Nederlof in elkaar verstrengeld. Marcel met woeste haren en met gesloten ogen, alsof hij in extase is. Joan alsof zij hem van achteren heeft beslopen, terwijl ze een netachtig masker draagt. Dat masker blijkt een hip vestje te zijn, dat ter plekke over haar gezicht werd gedrapeerd.

Het is wel bijzonder dat jullie nog steeds samenwerken terwijl jullie zo ver weg van elkaar wonen en elkaar zo weinig zien.
Vinoodh: ‘Onze manier van samenwerken is wel veranderd in de loop van de tijd, helemaal sinds we weg zijn uit Nederland. We kunnen jammer genoeg niet alle voorstellingen meer zien. Maar Marcel komt regelmatig naar New York en dan spreken we elkaar uitgebreid. Dan gaan we gewoon verder waar we gebleven waren.’ Inez: ‘Wij kunnen nu misschien makkelijker iets op de groep projecteren dan toen zij dagelijks onderdeel uitmaakten van ons leven. Door de jaren heen was het vaak zo dat wij met iets bezig waren, en dat de Mug met exact zelfde bezig bleek te zijn. Dat de foto’s die we samen met de Mug maakten, precies pasten in het onderzoek dat wij net aan het doen waren. Bij die naaktfoto’s hadden we tegelijk het gevoel: dat moeten we nú doen, dat is nu aan de hand.’

Zijn de Mug-acteurs door de jaren heen nou betere modellen geworden?
Vinoodh: ‘Ik vind wel dat Marcel steeds vrijer is geworden.’ Inez: ‘Vrijer en daardoor inderdaad beter. Ik vind hem ook steeds mooier. Dat vindt hij zelf geloof ik niet. Maar iedere keer als ik Marcel zie, vind ik hem wéér mooier geworden. Zo’n fotosessie is natuurlijk confronterend. Kijk naar onze eerste en onze laatste foto’s en je ziet dezelfde persoon maar dan twintig jaar ouder. Maar Joan is daar heel cool over, die toont zichzelf zonder enige angst of terughoudendheid.’

Hoe zouden jullie de samenwerking omschrijven zoals die er nu is?
Inez: ‘Het is een samenwerking die gebaseerd is op vertrouwen. Voor ons is het werken met de Mug heel belangrijk. Het is dat ene lijntje dat we nog met Nederland hebben. We werken ook al heel lang met Victor en Rolf, maar dat is toch anders. Met de Mug is er een directe lijn naar de basis waar vanuit we ooit zijn begonnen.’ Inez van Lamsweerde en Vinoodh Matadin wonen en werken samen vanuit New York als fotografenduo. Autonome kunst, modefotografie en portretten grijpen bij hun werk in elkaar. In juni hebben zij hun eerste overzichtstentoonstelling in het Foam in Amsterdam: Pretty much everything 1985-2010. Vanaf de begintijd van mugmetdegoudentand hebben Van Lamsweerde en Matadin met de groep samengewerkt.

Lees ook:Imug voor op je Iphone
Lees ook:Mugmetdegoudentand presenteert TV7 op DVD
Lees ook:Gelukkig nieuwjaar!
Lees ook:Joan Nederlof is moeder van Georgina
Lees ook:Voorstelling Vijf seconden… in Bellevue Lunchtheater hervat

Geen reacties // Reageer

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Naam

Website

Het kan vijf minuten duren voordat nieuwe reacties zichtbaar zijn.

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>